Warsztaty w ramach modułu obywatelskiego zostały podzielone na dwa bloki tematyczne, każdy po dwa 6-godzinne dni szkoleniowe.

W ramach tego modułu uczestnicy rozpoczną pracę nad projektami z zakresu dziennikarstwa obywatelskiego, poszukując tematu, a następnie planując zdobycie informacji o nim, analizę i ewentualne działania na rzecz zmiany.

Integralną częścią szkolenia będzie uczestnictwo w sesji wybranej Rady Dzielnicy Krakowa, co stanowić będzie praktyczne uzupełnienie zajęć dotyczących działań strażniczych. Wnioski z obserwacji będą wykorzystane w przygotowaniu materiałów prasowych w module ­dziennikarskim.

Zajęcia będą się odbywać w 8 20-osobowych grupach, w okresie od 29 lipca do 18 września.

 

Blok: Prawo do informacji – prawo do bycia obywatelem

Celem warsztatów jest:

  • poznanie przez uczestników, zarówno teoretycznie, jak i w praktyce, pojęcia prawa do informacji i informacji publicznej
  • refleksja nad znaczeniem dostępu do informacji publicznej jako fundamentu bycia obywatelem
  • zaznajomienie się z przebiegiem procedur udostępniania oraz dochodzenia udostępnienia informacji publicznej
  • zapoznanie się z pragmatyką przygotowywania wniosków o informację publiczną.

Szczegółowy program bloku prawnego:

1. Zakres pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu prawa do informacji (2,5 godz.)

  • informacja o sprawach publicznych czy o działalności? – definicja informacji publicznej, elementy podmiotowe definicji
  • poszukiwanie granic informacji publicznej w kontekście organów władzy – występujące poglądy w tym w orzecznictwie
  • definicja informacji a art. 6 ustawy o dostępie do informacji
  • przykłady informacji publicznej – kontrowersje wokół maili, opinii, umów, faktur, dokumentów wewnętrznych a prywatnych i urzędowych
  • informacja a nośnik informacji – zasadność podziału

2. Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej (1 godz)

  • ograniczenia ze względu na inne prawa człowieka w szczególności prawo do prywatności
  • ograniczenie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy
  • ograniczenia ze względu na tajemnice ustawowo chronione w tym ład i bezpieczeństwo państwa
  • pojęcie informacji przetworzonej i szczególnej istotności dla interesu publicznego

3. Jawność i prawo do informacji w prawie międzynarodowym i polskim – umiejscowienie w systemie praw człowieka (1,5 godz.)

  • relacja art. 61 Konstytucji a ustawy o dostępie do informacji
  • akty prawa międzynarodowego – prawo do informacji jako prawo człowieka
  • ustawa o dostępie a inne tryby udostępniania informacji – norma kolizyjna art. 1 – na przykładzie dostępu do akt postępowania administracyjnego
  • zakres podmiotów uprawnionych do prawa do informacji
  • zakres adresatów prawa do informacji – podmioty zobowiązane

4. Wstęp do procedury – aspekty praktyczne udostępniania informacji publicznej (1,5 godz.)

  • zakres prawa do uzyskiwania informacji o działalności…
  • dostęp do dokumentów a wgląd do dokumentów urzędowych
  • wstęp na posiedzenia organów kolegialnych pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku i obrazu
  • ustawowe formy udostępniania informacji: BIP, wywieszenie, wyłożenie, repozytorium, wniosek
  • zasada niezwłocznego uzyskania aktualnej wiedzy o sprawach publicznych art. 3 ust. 3
  • akcesoryjne prawo do określenia sposobu i formy udostępnienia informacji z art. 14 ustawy, a obowiązek podmiotów z art. 12 i braki środków technicznych
  • bezpłatność udostępnienia informacji 7 ust. 2 a koszty dodatkowe sposobu udostępnienia informacji art. 15 – bezpośredniość kosztów, cenniki, uiszczenie opłaty a udostępnienie informacji

5. Dostęp do informacji w trybie wnioskowym – wszczęcie postępowania (1 godz.)

  • subsydiarność trybu wnioskowego wobec udostępniania w BIP i repozytorium – art. 10
  • relacja trybu wnioskowego do innych sposobów udostępniania informacji
  • zakaz żądania uzasadnienia prawnego lub faktycznego wniosku
  • wniosek – ustny a pisemny
  • specyfika postępowania o udostępnienie informacji, stosowanie KPA?
  • zasada szybkości i odformalizowania, pisemność wniosku – dowolność formy, sposobu przekazania i anonimowość
  • wymogi formalne wobec wniosku pisemnego.

6. Dostęp do informacji w trybie wnioskowym – przebieg, zakończenie postępowania i weryfikacja (1,5 godz.)

  • możliwy przebieg postępowania i zakończenia – przedłużenie postępowania z art. 13, brak środków technicznych i umorzenie z art. 14 ust. 2, nie posiadanie informacji z art. 4 ust. 2, informacja o opłatach i udostępnienie z opłatą z art. 15, brak kwalifikacji jako informacji publicznej, kwalifikacja jako informacja przetworzona art. 3 ust. 1 pkt 3, udostępnienie informacji, decyzja o odmowie udostępnienia
  • czynność materialno-techniczna – docelowa forma załatwienia
  • decyzja o odmowie i umorzeniu postępowania – modyfikacje względem KPA
  • pouczenie o drodze sądowej weryfikacji decyzji – odejście od sądów powszechnych, monopol sądów administracyjnych
  • problematyka terminów w postępowaniu o udostępnianie informacji
  • weryfikacja decyzji instancyjna w postępowaniu administracyjnym – uwagi na gruncie art. 5 ust. 2
  • weryfikacja sądowo-administracyjna – skarga na bezczynność zakres i warunki formalne – instrument podstawowy ochrony prawa do informacji

7. Zasady i uwagi praktyczne do pisania wniosków o informację publiczną (2 godz.)

  • problematyka anonimowych wniosków mailowych;
  • podawanie danych, podpisywanie, uzasadnianie wniosku a potrzeba wnioskodawcy;
  • znajomość przedmiotu o którym informację żąda wnioskodawca;
  • uwagi do postępowania w razie bezczynności podmiotu zobowiązanego;
  • złe praktyki wnioskodawców i podmiotów zobowiązanych.

8. Przykłady wykorzystania prawa do informacji dla kontroli obywatelskiej (1 godz.)

  • jak pytać to pytać o faktury i rachunki
  • ile ma Pani lat i jaki jest numer telefonu – pytania o wiek sędziów i numery osób publicznych

 

Blok: Metodyka działań strażniczych

Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z:

  • planowaniem działań strażniczych, diagnozą problemu, doborem rodzajów działań
  • przykładami już przeprowadzonych lub aktualnie trwających inicjatyw strażniczych
  • tematyką standardów i etyki działań kontroli obywatelskiej, w tym tzw. konfliktu interesów.

Szczegółowy program bloku strażniczego:

Dzień I

1. Czym jest działalność strażnicza? (0,5 godz. )

1.1. Strzeżemy czy kontrolujemy?

1.2. Na straży czego? Przed czym?

1.3. Jak to robimy?

2. Doświadczenia strażników – przykłady kontroli obywatelskich (0,5 godz.)

3. Jesteśmy ludźmi z zasadami – etyka w kontroli obywatelskiej (1 godz.)

3.1. Wartości bronimy = wartości wyznajemy

3.2. (Potencjalny) konflikt interesów

3.3. Neutralność, niezależność =/= obojętność

3.4. Wiarygodność, rzetelność warunkiem skuteczności

4. Coś jest nie tak – ale co? Diagnoza problemu (1,5 godz.)

4.1. Wiedza wstępna i jej źródła

4.2. Techniki zbierania i weryfikacji informacji

4.3. Stan normatywny + stan faktyczny + analiza porównawcza = kontrola

5. (Warsztat) To zaczynamy. Własne działanie strażnicze od początku do… (1 godz.)

5.1. Mamy problem. Do rozwiązania

5.2. Potencjalne źródła informacji

Dzień II

1. Planowanie i systematyczność w działaniu, czyli monitoring (1,5 godz.)

1.1. Podstawy metodologii monitoringu

1.2. Etapy monitoringu

2. Narzędzia wywierania zmiany (2,0 godz.)

2.1. Rodzaje działań na rzecz zmiany

2.1. Rzecznictwo

2.2. Narzędzia prawne

3. (Warsztat) …. końca. Plan działania strażniczego (1 godz.)

3.1. Wybór metod działania.

3.2. Potencjalne narzędzia zmiany

aotw_stopka