Polityk może otrzymać do 20 tys. złotych na wkład własny lub zakup mieszkania i do 15 tys. złotych na remont. Oprocentowanie jest wyjątkowo niskie – 4% w skali roku, zaś w dowolnym momencie poseł może zawiesić spłatę. Niektórzy z posłów jednak zaciągają zobowiązania na cele inne niż mieszkaniowe. Jak się okazuje, nie ma w praktyce kontroli nad wydatkowaniem pieniędzy z Sejmowego Funduszu Socjalnego. Według stanu na 16 kwietnia, w trakcie VII kadencji na pożyczki sejmowe wydano 2.860 000 zł. Fundacja Stańczyka postanowiła przyjrzeć się temu procederowi i wpłynąć na korzystną zmianę.

W kwietniu 2012 Fundacja Stańczyka zainteresowała się pożyczkami dla parlamentarzystów z Sejmowego Funduszu Socjalnego. O sprawie już dwa lata temu pisał „Fakt”, a w kwietniu b.r. „Super Express”. Przypomnijmy: o te świadczenia może ubiegać się każdy poseł. Teoretycznie mają one pokryć wydatki mieszkaniowe. Na zakup lub wkład własny polityk może otrzymać do 20 tys., zaś w przypadku remontu – do 15 tys. złotych. Przy tym warunki udzielania pożyczek są bezkonkurencyjne wobec komercyjnych banków. Oprocentowanie to 4% rocznie, a okres spłaty – 2 lata, polityk może też zawiesić ją na pół roku.

Według naszych ustaleń, tylko w roku 2012 pożyczki zaciągnęło ponad 100 osób. Czy rzeczywiście wszyscy oni wymagają wsparcia materialnego? Jakie są kryteria udzielania pożyczek i kto nadzoruje sposób wydatkowania? To wszystko wydaje się bardzo niejasne. Niektórzy politycy wprost przyznają, że pożyczki sejmowe przeznaczają na cele inne, niż zapewnienie sobie podstawowych warunków lokalowych. Przykładem może być  Ewa Janik z SLD, która w wywiadzie dla Newsweeka odpowiada, że pożyczkę przeznaczyła na spłatę drogiego kredytu komercyjnego.

Zgodnie z art. 35. ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora majątek parlamentarzysty powinien być jawny. Nawiązaliśmy więc korespondencję z Kancelarią Sejmu celem uzyskania listy posłów zapożyczonych w Sejmowym Funduszu, informacji o wysokości ich pożyczek oraz sposobu kontrolowania ich przyznawania. Okazało się jednak, że Sejm niechętnie udziela takich informacji. Za pierwszym razem odmówiono nam, tłumacząc to ochroną prywatności posłów. Dla nas ten argument wydawał się bezzasadny, tym bardziej, że informacje te i tak są jawne, ponieważ politycy muszą wpisywać swoje zobowiązania do oświadczeń majątkowych, dostępnych na stronie WWW Sejmu. Otrzymaliśmy tylko zbiorcze informacje o ilości i kwocie udzielonych pożyczek.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przyniósł oczekiwanego skutku, w związku z czym skierowaliśmy skargę na decyzję Szefa Kancelarii Sejmu, w której domagaliśmy się udostępnienia nam informacji o pożyczkach. Artykuł 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyznaje prawo obywatelom do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Szef Kancelarii Sejmu swoją odmowę uzasadniał m.in. art. 5 ust. 2 ustawy  dostępie do informacji publicznej, który ustanawia ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Jednak ograniczenie to nie rozciąga się na informacje dotyczące osób pełniących funkcje publiczne, które mają związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, które podlegają udostępnieniu na zasadach ogólnych. W związku z powyższym niekwestionowanym jest, iż prawo do prywatności posła na Sejm, ze względu na sprawowanie funkcji publicznej, ulega daleko idącym ograniczeniom.

29.01. WSA w Krakowie uznał, że wysokość pożyczek zaciągniętych przez posłów z sejmowego funduszu socjalnego nie jest związana z pełnieniem przez nich funkcji publicznej, zatem nie podlega udostępnieniu. Wystąpiliśmy już z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia, przygotowujemy też skargę kasacyjną w tej sprawie.

 

Korespondencja z Kancelarią Sejmu:

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 10.04.2012 r.

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 10.04.2012 r., załącznik

Odpowiedź Kancelarii Sejmu z dnia 17.04.2012 r.

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 29.05.2012 r.

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 29.05.2012 r., załącznik

Odpowiedź Kancelarii Sejmu z dnia 12.06.2012 r.

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 05.07.2012 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie do Kancelarii Sejmu z dnia 20.08.2012 r.

Odpowiedź Kancelarii Sejmu z 30.09.2012 r. na skargę

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 12.12.2012 r.

Odpowiedź Kancelarii Sejmu z dnia 18.12.2012 r.

Wniosek do Kancelarii Sejmu z dnia 7.01.2013 r.

Odpowiedź Kancelarii Sejmu z dnia 15.01.2013 r.

Odpis wyroku WSA w Warszawie z 29.01.2013 r. wraz z uzasadnieniem

Skarga kasacyjna na wyrok WSA w Warszawie z 29.01.2013 r.