Fundacja Instytut Myśli Obywatelskiej im. Stańczyka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w marcu 2009. Jej założyciele i fundatorzy to dwaj absolwenci prawa i politolog, którzy na bazie swoich zainteresowań i doświadczeń z monitoringu finansowania samorządowej kampanii wyborczej w 2006 roku, postanowili kontynuować działania strażnicze jako organizacja pozarządowa.

Misją Fundacji jest działanie na rzecz przejrzystości, jawności i kontroli obywatelskiej w życiu publicznym oraz rozwoju potencjału organizacji społecznych. Fundacja, działając w imię wartości demokratycznych, stara się wpływać na przepisy prawne, a także na kulturę obywatelską w Polsce.

Działania Fundacji skupiają się wokół stałych programów:

  • Przejrzysty Kraków – pod tą nazwą kryje się wieloaspektowy monitoring organów administracji publicznej w Krakowie. W ramach tego programu prowadzimy między innymi monitoring Rady Miasta i Dzielnic Krakowa, a także monitoring powiązań pomiędzy osobami pełniącymi funkcje publiczne na terenie Krakowa a podmiotami biznesowymi.
  • Działania strażnicze – tutaj naszą uwagę kierujemy głównie ku władzom na poziomie centralnym. Podejmujemy wiele mniejszych działań – w znacznej mierze dzięki pracy wolontariuszy. Obecnie  zajmujemy się między innymi monitoringiem składek członkowskich w partiach politycznych i monitoringiem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
  • Poradnictwo prawne – naszym celem jest szerzenie świadomości prawnej i zwiększanie potencjału organizacji pozarządowych. W związku z tym organizujemy szkolenia, poradnictwo i konferencje związane z dostępem do informacj publicznej, prawem administracyjnym i prawem w organizacjach pozarządowych.

Fundacja wspiera ideę free culture. W przekonaniu osób ją współtworzących, kultura jest dobrem wspólnym i ze swej definicji powinna być wolna, dlatego też Fundacja opowiada się za rozluźnieniem restrykcyjnego prawa autorskiego i wszechobecnej cenzury w cyberprzestrzeni. Odwołując się do poglądów L. Lessiga pragnie, by twórca sam wybierał optymalną formę zakresu ochrony swojego dorobku artystycznego. Dlatego wszystkie utwory, powstałe w Fundacji, są rozpowszechniane na licencji Creative Commons 3.0

Fundacja Instytut Myśli Obywatelskiej im. Stańczyka jest niezależną, niedochodową organizacją pozarządową. Środki finansowe na jej działalność pochodzą z dotacji, darowizn, grantów i subwencji osób prawnych, a także odpłatnej działalności pożytku publicznego. Fundacja jest niezależna od instytucji politycznych, a jej członkowie nie są przynależni do żadnej partii politycznej, w swej działalności zaś kierują się zasadami jawności, apolityczności, obiektywizmu i profesjonalizmu.