Smog w Krakowie

Smog czyli jak wiadomo nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na połączeniu antropogenicznych zanieczyszczeń powietrza oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych: dużej wilgotności powietrza (mgła) oraz braku wiatru.

 

Kraków wg przeprowadzonych badań jest najbardziej zanieczyszczonym miastem w Polsce. Niepalący Krakowianin od noworodka wdycha rakotwórcze substancje, które są równe wypaleniu 10 papierosów dziennie. Dopuszczalne stężenie pyłów zawieszonych PM10 jest stale przekraczane. Dokładne wskaźniki określające ogólną jakość powietrza w województwie małopolskim przybliża strona: www.malopolska.pl.

 

Źródło: http://www.hjrg.pl


Kalendarium problemu zanieczyszczeń w Krakowie od końca grudnia 2012 roku:

19.12.2012. Mieszkańcy zaniepokojeni wysokimi wskaźnikami niebezpiecznych pyłów i gazów wystosowali petycję, której najważniejszy postulat brzmi: „Zwracamy się do władz samorządowych z apelem o niezwłoczne wprowadzenie w Krakowie zakazu palenia węglem i innymi paliwami stałymi w piecach domowych, przy uwzględnieniu kilkuletniego okresu przejściowego na dostosowanie instalacji grzewczych.”.

20.12.2012 Zarząd Województwa Małopolskiego przyjął projekt aktualizacji Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, po czym skierował go do konsultacji społecznych i opiniowania.

28.12.2012 Smog w Krakowie zastał uznany za Blamaż roku według słuchaczy Radia Kraków. Ten fakt dowodzi, iż obywatele zauważają rangę problemu.

08.01.2013 „Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej działający jako Krajowy operator systemu zielonych inwestycji ogłosił nabór wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach: I konkursu programu priorytetowego p.n.: System zielonych inwestycji (GIS – Green Investment Scheme) Część 7) GAZELA – Niskoemisyjny transport miejski.” Dodatkowe fundusze mogłyby stanowić szansę dla miasta.

09.01.2013 W liście do przewodniczącego Stowarzyszania Gmin i Powiatów Małopolski prezydent Majchrowski opisuje swoje zasługi na rzecz zwalczania zanieczyszczeń w mieście.

09.01.2013 Komisja Dialogu Obywatelskiego ds. Środowiska zwróciła się prośbą do Rady Miasta o zwołanie nadzwyczajnej sesji, która zajęłaby się złym stanem powietrza w Krakowie.

10.01.2013 Zorganizowano MARSZ ANTYSMOGOWY.

17.01.2013 Temat smogu w Krakowie został poruszony w Wiadomościach w TVP1. Problem potraktowany został jako krótka informacja, bardzo ogólnie, bez wzmianek dotyczących działania władz, pojawia się jednak wypowiedź obywatelki.

17.01.2013 Audycja w TVP Kraków (rozmowa o smogu od 5.55) o możliwości zakazu palenia węglem z politykami PO. Według posłanki to zły pomysł, poseł nie wnosi nic nowego do sprawy.

18.01.3013 Prezydent Majchrowski napisał list do marszałka województwa o wprowadzenie zakazu palenia węglem.

20.01.2013 Odbyła się debata dotycząca zanieczyszczeń powietrza w Krakowie. Została ona zorganizowana przez posła do Parlamentu Europejskiego Bogusława Sonika, jednak nie wnosi on nic zaskakującego w kwestiach walki ze smogiem.

22.01.2013 Problem smogu został poruszony na Radzie Dzielnicy XIII. Dyskusja dotyczyła zakazu używania paliw stałych. Okazuje się, że przeciętny mieszkaniec Krakowa wdycha zanieczyszczenia na poziomie wypalenia 2500 papierosów rocznie (dyskusja poruszona od  21 minuty). Skrytykowano propozycje radnego Adama Wrony w sprawie dofinansowywania rachunków mieszkańców za ogrzewanie (dyskusja poruszona od 38 minuty).

23.01.2013 Konwent Przewodniczących Sejmików Wojewódzkich Rzeczpospolitej Polskiej dostarczył prezydentowi Polski, premierowi jak również ministrom: środowiska, rozwoju regionalnego i spraw zagranicznych, stanowisko w sprawie przeciwdziałania zanieczyszczeniom powietrza na terenie całego kraju.

25.01.2013 Dzięki przeprowadzonemu badaniu w dniach 22-23 stycznia na 400 mieszkańcach Krakowa, dowiedziono, że zdecydowana większość mieszkańców popiera wprowadzenie zakazu palenia węglem.

24.01.2013 Mieszkaniec Rybnika – Zdzisław Kuczma, skarży skarb państwa za naruszenie dóbr osobistych spowodowanych występowaniem zanieczyszczeń przekraczających normy. Pozew trafił już do sądu. Należy monitorować tę sprawę, gdyż jej wynik może wpływać na przyszłe losy Krakowa.

27.01.2013 Radni miejscy Platformy Obywatelskiej wraz z członkami Sejmiku Województwa Małopolskiego mają w planach powołanie specjalnej komisji w Radzie Miasta Krakowa. Jej celem będzie praca nad systemem dopłat do ekologicznego paliwa dla najuboższych.

27.01.2013 Kraków Miastem Rowerów walczy o to, aby 0,3% (około 10 mln) budżetu miasta zostało przekazane na rozwój infrastruktury rowerowej.

28.01.2013 Przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego Kazimierz Barczyk zwrócił się do samorządów najbardziej zdegradowanych ekologicznie województw w Polsce – Małopolski i Śląska, o podjęcie wspólnych działań na rzecz poprawy stanu środowiska. Jednym z elementów takich działań jest rezolucja, która ma przyczynić się do podjęcia wcześniejszej dyskusji dotyczącej walki z zanieczyszczeniami powietrza, pozostawiając czas na dyskusję przed przygotowaniem wiążącego dokumentu.

29.01.2013 Wypowiedź prezydenta Majchrowskiego na oficjalnym profilu na facebooku „Nie zdziwiła mnie rezolucja podjęta wczoraj przez radnych województwa w sprawie zanieczyszczenia powietrza. Już wcześniejsze wypowiedzi panów – zarówno Barczyka jak i Kozaka świadczyły, że zrobią wszystko, żeby nie wziąć odpowiedzialności za żadne zdecydowane działania. Stąd ich propozycje, żeby stosowne uchwały podjęła także rada miasta, czy żeby zorganizować referendum. Wszystko, żeby rozmyć odpowiedzialność. Zostanie więc po staremu – województwo, w którego kompetencjach leży ochrona czystości powietrza będzie produkować rezolucje i stosy dokumentów, a miasto, które w swoich zadaniach ochrony powietrza nie ma, będzie dalej robić swoje: szukać pieniędzy na wymianę pieców, rozwijać sieć ciepłowniczą, podpisywać umowy z dostawcami energii, żeby ułatwiali i dofinansowywali wymianę pieców, będzie kupować elektryczne autobusy, etc… Dobrze, że te działania i propozycje cieszą się wsparciem mieszkańców, bo jak widzę, na wsparcie województwa liczyć nie można”.

29.01.2013 Na list prezydenta Krakowa o wprowadzenie zakazu palenia węglem, wicemarszałek województwa Wojciech Kozak odpowiada: „Jestem gotowy przedstawić projekt uchwały w sprawie określenia, jakiego rodzaju paliwa można stosować do ogrzewania w Krakowie, ale wcześniej prezydent miasta musi zagwarantować pieniądze na rekompensaty dla osób, którym po zmianie sposobu ogrzewania wzrosną wydatki na ciepło”. W praktyce wątpi on, że miasto stać na takie rekompensaty. Może on tak uważać, ponieważ niedawno Kraków musiał zrezygnować z dotacji unijnych dotyczących wyposażenia w solary placówek oświatowych, gdyż nie miał środków własnych na tę inwestycję.

30.01.2013 Samorząd województwa przygotował projekt aktualizacji „Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego”. Zdaniem władz Krakowa do osiągnięcia wymaganych standardów jakości powietrza może dojść dopiero w roku 2023.

30.01.2013 „Ustalenie kierunków działania dla Prezydenta Miasta Krakowa polegających na corocznym zabezpieczeniu środków finansowych w budżecie miasta Krakowa w wysokości 0,3% (ok. 10 mln zł) całości budżetu na rozwój infrastruktury rowerowej na terenie gminy miejskiej Kraków”. Negatywna opinia prezydenta, ale pozytywna opinia Komisji Budżetowej, dlatego rozpoczęto dyskusje…. „Zróbmy ścieżki dla samobójców”, …”Nie wiem czy jest potrzeba budowy ścieżek rowerowych”…itp. Odbyło się pierwsze czytanie. Termin wprowadzania autopoprawek – 05.02.2013 r. godz. 15.00. Ostateczny termin zgłaszania poprawek – 07.02.2013 r. godz. 15.00.

30.01.2013 Aktualizacja „Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego” podczas Rady Miasta.

31.01.2013 Federacja Anarchistyczna Kraków oraz Stowarzyszenie Krakowska Grupa Inicjatywna Obrony Praw Lokatorów w imieniu strony społecznej Okrągłego Stołu Mieszkaniowego w Krakowie wystosowały list dotyczący walki ze smogiem, który zostanie przekazany mediom. W liście poruszane są kwestie wymiany palenisk, jednak zaznacza się, że po ewentualnej wymianie wzrosną opłaty za ciepło, co będzie bardzo niekorzystnym zjawiskiem. Postulują :”Niech nasza walka o czyste powietrze nie będzie walką z ludźmi”.

05.02.3013 Władze Krakowa czynią starania o zwiększenie środków na walkę ze smogiem. Szacuje się, że w roku 2013 nakład środków z budżetu powiększy się z 2,8 mln do prawie 20 mln. Dodatkowo Kraków wystąpi z wnioskiem do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o 70 mln złotych dotacji z programu „KAWKA – Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii”. Zgodnie z ustaleniami 10 mln złotych ma zostać wykorzystane w 2013 roku. Pozostałe 60 mln zostanie przeznaczone na przeciwdziałanie zanieczyszczeniom do roku 2018.

06.02.2013 Organizacje pozarządowe uważają, że nowy program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego jest wyłącznie kontynuacją poprzedniego, co nie będzie prowadzić do korzystnych zmian. W związku z tym w ramach konsultacji społecznych uwagi do projektu złożyły 22 krakowskie organizacje pozarządowe.

11.02.2013 TVN Meteo porusza kwestie krakowskiego smog.

11.02.2013 Krakowski Alarm Smogowy realizuje kampanie społeczną ukazującą problem zanieczyszczeń w Krakowie. Organizacja wyraźnie wskazuje: „Kampania Chcemy Oddychać jest skierowana do mieszkańców Krakowa. Kampania ma na celu uświadomić mieszkańcom powagę problemu oraz negatywne konsekwencje zdrowotne wynikające ze stosowania węgla i innych paliw stałych w indywidualnych piecach – przedwczesną umieralność, częstszą zapadalność na choroby układu oddechowego, nowotwory oraz choroby układu krążenia”. Działania spotkały się z krytyką prezydenta Majchrowskiego „Jeżeli sami rozreklamujemy nasze miasto jako najbardziej zanieczyszczone w Europie – to wszyscy na tym stracimy”.

Źródło: http://www.krakowskialarmsmogowy.pl

  • www.nosmoging.pl na tej stronie każdy obywatel może podpisać petycję!!!

13.02.2013 Drugie czytanie, podczas Rady Miasta, dotyczące zabezpieczenia 0,3% budżetu na rozwój infrastruktury rowerowej. Wynik głosowania nad uchwałą: 9 głosów za, 6 przeciw, 7 się wstrzymało, uchwała kierunkowa dla prezydenta została przyjęta.

15.02.2013 Słowa prezydenta Majchrowskiego na oficjalnym profilu na facebooku: „Zdaję sobie sprawę, że przygotowanie przez Urząd Marszałkowski projektu uchwały zakazującej stosowania paliw stałych nie jest prostą sprawą, ponieważ nikt tego jeszcze w Polsce nie zrobił. Dlatego też zaproponowałem dziś w piśmie do Pana marszałka Marka Sowy współpracę przy tworzeniu takiego dokumentu”.

16.02.3013 Adam Łaczek związany z inicjatywą “Kraków Miastem Rowerów” oraz Stowarzyszeniem “Przestrzeń-Ludzie-Miasto” napisał list odpowiadający na polemikę Moniki Chylaszek – rzeczniczki prezydenta Krakowa. W liście przywołuje on przykład wymiany pieców w Pradze, jednak dodaje, że sama wymiana pieców nie będzie wystarczającym działaniem.

18.02.2013 Poseł PO Ireneusz Raś proponuje, aby zlikwidować problem palenisk w Krakowie. Proces miałby trwać 5 lat i kosztować 130 mln zł.

19.02.2013 Grzegorz Turnau popiera Krakowski Alarm Smogowy słowami “Niech żyje Smok Wawelski! Precz ze Smogiem Wawelskim! Oczywiście z całej siły popieram inicjatywę K.A.S.”.

19.02.2013 Mieszkańcy anonimowo mogą zgłaszać straży miejskiej, osoby lub miejsca, które według nich zatruwają krakowskie powietrze. Dzięki temu tworzona jest interaktywna mapa “kontroli spalania odpadów”.

20.02.2013 Krzysztof Globisz popiera Krakowski Alarm Smogowy słowami “Oczywiście popieram każdą inicjatywę mogącą uratować nasze zdrowie, zawłaszcza, że  jest to inicjatywa apolityczna, , ja jestem apolityczny. Pozdrawiam”.

07.02.2013 Aktywiści z KAS twierdzą, że jednym z powodów katastrofy ekologicznej jest słabe przewietrzanie miasta związane z nadmierną koncentracją zabudowy.

02.03.2013 Do Straży Miejskiej wpłynęło prawie 500 zgłoszeń mieszkańców dotyczących paleniem śmieciami. Zgłoszenia miały posłużyć do tworzeniem mapy “kontroli spalania odpadów”. Jednak 100 z nich zakwalifikowano jako żart. Na około 350 pozostałych zgłoszeń zaledwie 3 okazały się trafne. Władze nie rezygnują z akcji, gdyż ma ona funkcję edukacyjną.

05.03.2013 Strażnicy miejscy z Referatu Ekologicznego od czterech miesięcy dokonują kontroli palenisk i pieców grzewczych. Do tej pory przeprowadzono 1746 kontroli, nałożono 72 mandaty o łącznej sumie 8 550 zł i pouczono 34 osoby.

06.03.2013 Krakowski Alarm Smogowy rozszerzył swoją akcję. Aktor Łukasz Nowicki zaprasza do podpisania petycji i mówi o tym, że Kraków się dusi.

06.03.2013 Prezydent Majchrowski w najbliższym czasie ma złożyć wniosek do rządu w sprawie zmiany ustawy o drogach publicznych. Natomiast wicemarszałek województwa małopolskiego Wojciech Kozak proponuje wprowadzenie winiet na wjazd do miasta. Oba rozwiązania mają przyczynić się do poprawy jakości powietrza w mieście.

07.03.2013 Sąd Unii Europejskiej oddalił polską skargę dotyczącą “przejściowych zasad przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 w całej Unii”.

08.03.2013 W Gazecie Krakowskiej pojawił się list czytelnika, który uważa, że bardzo duży poziom zanieczyszczeń uniemożliwia aktywność fizyczną na terenie miasta, bowiem ta wiąże się z wdychaniem jeszcze większej ilości zanieczyszczeń.

09.03.2013 Z nieoficjalnych doniesień wiadomo, że krakowski smog uderza w turystykę. Na portalach społecznościowych coraz częściej pojawiają się negatywne wpisy dotyczące złego stanu powietrza.

12.03.2013 Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, 14 marca 2013 roku zorganizuje konferencję dotyczącą skutków zdrowotnych toważyszących przebywaniu w skażonym pOwietrzu.

12.03.2013 Węgierscy specjaliści proponują  wprowadzenie opłat za wjazd do miasta jak również zwiększenie liczby miejsc z płatnym parkowaniem, dzięki czemu ma się poprawić jakość krakowskiego powietrza.

15.03.2013 Wiesław Jędrychowski, który jest profesorem z CM UJ przedstawił wyniki badań dotyczących wpływu zanieczyszczonego powietrza na ciężarne kobiety oraz na osoby z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.

17.03.2013 Krakowski Alarm Smogowy organizuje wydarzenie pt. TOPIENIE SMOGANNY dotyczące uczczenia zakończenia sezonu grzewczego, które odbędzie się 24 marca.

18.03.2013 Radio Kraków podaje, że Unia Europejska może nałożyć na Polskę kary w związku z ogromnym zanieczyszczeniem powietrza. Mogą one wynosić nawet 3 miliony złotych.

19.03.2013 Jakub Jędrak na zlecienie KAS wykonuje analizę pt: “Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na śmiertelność: analiza dla Krakowa”. Artykuł dotyczy zmniejszenia śmiertelności wraz z redukcją stężenia zanieczyszczeń.

04.04.2013 Kraków otrzymał 3,5 mln zł na likwidację pieców węglowych w mieście. Do 2023 roku do Małopolski może trafić nawet 100 mln euro na walkę z emisją niską.

07.04.2013 Artykuł “Przekroju” nawiązujący do sytuacji stężenia pyłów w mieście. Ukazuje opinie mieszkańców i działania prowadzone przez organizacje.

09.04.2013 Wywiad z doc. dr hab. Ewa Konduracką dotyczący konsekwencji zdrowotnych wynikających z życia w zanieczyszczonym mieście.

13.04.2013 W ramach akcji „Zabij smoga nad Krakowem” zasadzono 12 tys. drzewek. Akcja miała na celu propagowanie ekologii i zwrócenie uwagi na problem smogu w Krakowie.

18.04.2013 Wywiad z Ewą Lutomską z Krakowskiego Alarmu Smogowego w programie “Kraków kobiet”, dotyczący działalności KAS w walce ze smogiem w Krakowie.

05.05.2013 “Program ochrony powietrza” będzie zawierał zapisy dotyczące zakazu palenia węglem. Ponadto mimo nadejścia wiosny, stężenie pyłów nie maleje.

15.05.2013 Amerykańska organizacja Regulatory Assistance Project chce doradzić miastu w jaki sposób prowadzić politykę dotyczącą czystego powietrza. Doradztwo będzie opierało się również na ukazaniu technologii, które w przyszłości doprowadziłyby do ograniczenia stężeń pyłów.

22.05.2013 Krakowski Alarm Smogowy zebrał 15 tys. podpisów pod petycją dotyczącą zakazu palenia węglem. Do dyskusji nad krakowskim smogiem KAS zaprosił Steve’a Howarda, który jest założycielem The Climate Group.

25.05.2013 Krakowscy aktywiści walczą ze smogiem poprzez realizację niebanalnych pomysłów w przestrzeni publicznej miasta.

28.05.2013 Steve Howard przekonuje mieszkańców Krakowa, żeby walczyli o czyste powietrze w mieście. Podając przykład Londynu chce udowodnić krakusom, że zmiany są możliwe.

29.05.2013 TVP Kraków porusza problem krakowskiego smogu. W audycji wypowiadają się eksperci na temat pogarszającego się stanu zdrowia mieszkańców Krakowa.

26.06.2013 Rada Miasta powoła nową Komisję Ekologii i Ochrony Powietrza, co jest skutkiem coraz większego zainteresowania przez opinię publiczną tym problemem

09.07.2013 PO proponuje przeznaczyć 600 mln na walkę ze smogiem. Politycy przedstawili pięcioletni plan działań.m Projekt przewiduje, iż do 2018 roku zostanie wprowadzony całkowity zakaz palenia węglem, przewidziano także pomoc dla najuboższych

10.07.2013 Podjęto uchwałę o wyborze przewodniczącego, wiceprzewodniczącego Komisji Ekologii i Ochrony Powietrza Rady Miasta Krakowa

26.07.2013 Przyczyną “letniego smogu” jest wysoki wskaźnik ozonu w powietrzu

24.09.2013 Krakowski Alarm Smogowy złożył petycję do Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie wprowadzenia skutecznych działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Krakowie

26.09.2013 Jacek Solski z PSL w kontrowersyjny sposób wypowiada się na temat zakazu palenia węglem w Krakowie, odpowiadając, iż “palę wszystkim co mam pod ręką”

28.09.2013 dr Anna-Staszecka na to, iż smog powoduje różne choroby co w konsekwencjie może doprowadzić do wyludnienia się Krakowa

30.09.2013 Krakowski Alarm Smogowy zorganizował wydarzenie, mające na celu skontrolowanie głosowanie radnych nad Programem ochrony powietrza

29.10.2013 dr Jerzy Bukowski na swoim blogu podejmuje tematykę smogu, wskazując, iż ma on niekorzystny wpływ na zabytki

19.11.2013 Górnicy z Zachodniej Małopolski obawiają się. że stracą pracę, gdy zostanie wprowadzony przepis o zakazie palenia węglem

20.11.2013 Zdrowie, pieniądze, inteligencja rusza kolejna akacja Krakowskiego Alarmu Smogowego

22.11.2013 Radni wojewódzcy rozpoczną głosowanie, na temat wprowadzenia zakazu plenia węglem. Przewodniczący Kazimierz Barczyk twierdzi jednak, że większość radnych jest za usunięciem zapisu o drewnie z uchwały.

Opracowała: Anna Bęben